Column: Gouden Eeuw door ds Greteke de Vries

Persoonlijk was ik er gauw klaar mee. Goed idee, het ‘gouden eeuw’ inruilen voor ‘17e eeuw’. Alles was toen immers beslist niet voor iedereen goud wat er blonk. Soms denk ik wel eens: zou mijn traktement (loon) niet nog altijd voortkomen uit de rente van VOC-inkomsten? Hier in Oost ligt Oostenburg. “Hier, op het voormalige Stork-terrein nabij de Czaar Peterstraat, bevonden zich van 1660 tot 1800 de scheepswerven van de VOC. Op deze werven werden indertijd ruim vijfhonderd VOC-schepen gebouwd.” (Website Gemeente Amsterdam). Dat betekent: economische bedrijvigheid, investeringen, misschien ook door de toenmalige Gereformeerde Kerk van de stad Amsterdam? Een pikante gedachte die ik nog wel eens wil uitzoeken. Maar dit terzijde.

Onder invloed van zg. Bevrijdingstheologen uit onder meer Latijns-Amerika zijn we sinds de jaren ’60 van de vorige eeuw er in onze protestantse kerk bewust van geworden dat er twee vragen niet moeten worden vergeten bij het lezen van de bijbel en bij het interpreteren van onze eigen tijd in het licht van het evangelie: welke belangen spelen hier een rol? En wie of wat wordt hier – bewust of onopzettelijk – vergeten, buiten gesloten? De bijbel opent steeds weer ogen voor ándere kanten van situaties én zet mensen die niet of te weinig meetellen op de voorgrond. Hun belangen wegen zwaarder dan die van wie zichzelf goed redt, macht en privileges heeft.

Dus: nu het Amsterdam Museum aandacht vraagt voor andere kanten van die periode ervaar ik dat als een profetische stem in bijbelse zin. Deze noemt andere kanten van de geschiedenis en houdt een spiegel voor, roept op tot ‘bekering’ van de onheilzame weg van nationaal triomfalisme en blinde vlekken. Een verandering ten behoeve van een meerstemmige geschiedenis en een inclusieve samenleving. Opdat het álle mensen goed gaat! Wat raar, dat die term ‘gouden eeuw’ ook door mij nog zo lang achteloos is gebruikt.
Greteke de Vries