Column – Keukentafel

door ds Greteke de Vries

“Aan de keukentafel bespreekt de middenklasse drie onderwerpen: de economische zorgen, de zorgen over integratie, en de zorgen over onze identiteit.”

Dat zei minister Wopke Hoekstra in zijn H.J. Schoo-lezing die hij onlangs hield. Het is mij in dit stukje om het tweede thema te doen: integratie.
Uit zijn lezing maak ik op, dat Hoekstra bij ‘middenklasse’ primair denkt aan de (klein)kinderen van de hardwerkende sober levende Nederlanders van voor en na de tweede wereldoorlog. En niet aan de geïntegreerde, werkende, verantwoordelijkheid dragende middenklassers met een migratie-achtergrond. Hoekstra kent er wel een aantal, maar toch: als hij het over migranten heeft, spreekt hij vooral over de problemen die met migratie en integratie samenhangen.


Hoekstra dringt aan op ‘fundamentele wederkerigheid’, die volgens hem bij migranten nogal eens ontbreekt. Zij doen wel een beroep op hun rechten maar nemen te weinig verantwoordelijkheden op zich voor het versterken van onze kwetsbare samenleving. Een grote misser in zijn verhaal vond ik zijn cliché over een bezoek aan een huisarts door een niet-westers immigranten- echtpaar. Alsof daar tegenover niet duizenden patiënten staan die de dokter een hand geven en keurig hun woordje doen…
Hoekstra pleit voor rechten en plichten voor iedereen, ongeacht iemands achtergrond. Juist migranten lijkt hij daarop te wijzen en hij spoort hen aan om mee te doen. Ook in hun eigen belang: “… eenieder die hier woont en alles op alles zet om er wat van te maken, moeten door dik en dun kunnen rekenen op onze steun.” En: “kies jij voor Nederland, dan kiest Nederland ook voor jou.”


Nu mijn punt, waarom ik deze lezing hier ter sprake breng. Ik kom privé en in Amsterdam Oost vrijwel alleen maar migranten tegen die (naar beste kunnen) Nederlands spreken, die werken of werk zoeken en vrijwilligerswerk doen. Het merendeel daarvan bestaat uit mensen die allang mede de Nederlandse middenklasse vormen en net zoveel of net zo weinig problemen veroorzaken als kaaskoppen. En toch… hoor ik van hen nogal wat verhalen over ‘Nederland’ dat er op cruciale momenten níet voor hén is. Dat ze slecht bejegend worden aan de loketten van stadhuis en IND waar ze op normale vragen nul op ‘t rekest krijgen. Dat ze op grond van achternaam, huidskleur of accent worden achter gesteld. Om moedeloos en minder loyaal aan Nederland van te worden! Hoezo wederkerigheid?
Mijn dringende verzoek aan minister Hoekstra is (vanochtend, in een persoonlijk berichtje) dat hij veel meer openlijk erkenning geeft aan middenklasse-migranten. Zie wat ze wél doen, waardeer hun bijdragen en stop met stereotyperingen die wantrouwen voeden.


Ik merk dat onze Protestantse Kerk Oost niet meedoet aan migranten-bashen en ik hoop dat individuele gemeenteleden zonder migratie-achtergrond dat aan hun keukentafels ook niet doen.
Wie met en zonder migratie-achtergrond hierover ervaringen wil delen nodig ik hierbij van harte uit.